We moeten nu handelen om de klimaatverandering een halt toe te roepen. Daarom onderhandelen, in opdracht van het kabinet, milieuorganisaties, overheden, werkgevers en werknemers over een klimaatakkoord. Daarmee zou Nederland het Verdrag van Parijs kunnen halen. Maar, wat blijkt, het klimaatakkoord dreigt te mislukken. De gesprekken verlopen namelijk enorm stroef. Hoe kan dat?

Dé lobbyclub voor het bedrijfsleven, VNO-NCW, kwam deze week na maanden onderhandelen met een brief. En met die brief is iets geks aan de hand.

Aan de ene kant zegt VNO-NCW in de brief namelijk het klimaatakkoord van Parijs te omarmen. Maar aan de andere kant zeggen ze dat ze tegen een nationale CO2-heffing zijn (dus dat de vervuiler betaalt). In plaats daarvan komen ze met een heel nieuw instrument: de zogenaamde Competitive Climate Deals. Deals tussen de overheid en de industrie, waarin bedrijven plannen moeten maken om uitstoot te verminderen. Een voorstel dat zomaar uit de lucht komt vallen, en opvallend vaag blijft.

Waar hebben we dit eerder gezien?

De brief past perfect in de lobbytactiek van BusinessEurope (een lobbygroep voor het Europese bedrijfsleven waar VNO-NCW ook lid van is). Want een tijdje geleden lekte een memo uit waarin BusinessEurope uitlegde wat hun tactieken zijn om klimaatbeleid te dwarsbomen.

Kortgezegd: eerst juichen, dan alles moeilijk maken. Laat je zo positief mogelijk uit over de klimaatdoelen van Parijs, en zorg er vervolgens voor dat je zo min mogelijk zelf hoeft te doen. Het is een ingenieuze strategie:

  • Wees positief zolang het om politieke statements gaat, zonder gevolgen voor eventuele nieuwe wetten.
  • Blokkeer nieuwe ambities met de gebruikelijke argumenten van het ‘gelijke speelveld’, 'we kunnen niet compenseren voor anderen', etcetera.
  • Stel het proces zelf ter discussie, zeg dat er behoefte is aan meer transparantie over de berekeningen, noodzaak voor een ‘impact assessment’, de risico’s voor het creëren van stabiliteit, etcetera.
  • Maak het onderwerp kleiner door te zeggen dat het uitwerken van extra ambities niet de belangrijkste taak is. Wat wel belangrijk is is dat andere landen de Europese ambities bijhalen, zonder hen geen Europees succes.

Heel veel moeilijke taal en trucjes dus om het proces en de uitkomst te vertragen en verminderen.

Ook het wijzen naar het buitenland dat VNO-NCW doet, lijkt verdacht veel op de lobbytactiek van BusinessEurope. Probeer de aandacht te verleggen - dan ontspring je zelf de dans.

VNO-NCW schrijft: ‘Wij zijn blij omdat we vanaf het begin de afspraken van Parijs hebben omarmd en bovendien als kans hebben willen zien voor onze economie. (…) Wel hechten wij er aan om in dit stadium van de koers nog een tiental “punten op i's te plaatsen”.’

Maar wat ze punten op de i’s plaatsen noemen, is in werkelijkheid het doen van compleet andere voorstellen. Een tiental nota bene, en ook nog eens allemaal met verschillende subvoorstellen.

Hopen dat van uitstel, afstel komt.

Vertragen, frustreren, hopen dat van uitstel afstel komt en ondertussen roepen dat je hard bezig bent met vergroening. Het is het zogenaamde greenwashen wat we ook uit de brandstoffenindustrie kennen. En het is zo doorzichtig dat wij er niet in trappen. Het bedrijfsleven heeft hiermee zijn plaats aan de onderhandeltafel verspeeld.

GroenLinks is wél voor eerlijke maatregelen om klimaatverandering tegen te gaan. Een CO2-heffing is daarbij een heel goed en effectief middel. De Nederlandsche Bank, het CPB en ook de economen van de Koninklijke Vereniging voor de Staathuishoudkunde (KVS) sluiten zich daarbij aan.

Zij concluderen dat we met een nationale CO2-heffing een stuk dichter bij de klimaatdoelen van Parijs komen. Nederlandse bedrijven zullen niet massaal verhuizen naar het buitenland, het levert geen economische schade op en kan zelfs goed zijn voor de economie.

We staan aan de vooravond van een klimaatrevolutie. Maar één van de onderhandelende partijen heeft daar helemaal geen baat bij. Dat is de vervuilende industrie. Die heeft er baat bij dat alles blijft zoals het is. Die heeft er baat bij als burgers voor de kosten opdraaien. Dit mag niet gebeuren. Stop de anti-klimaatlobby. Laat de vervuiler betalen.