Het is tegen half negen 's avonds als buschauffeur Peter op een koude winteravond het woord neemt in de kantine van basisschool Boschveld in Den Bosch. Zijn toehoorders - zo'n 40 zorgverleners, leraren, welzijnswerkers en één politicus - zitten op het puntje van hun stoel.

"Alle verhalen vanavond, van de mensen uit zorg, het onderwijs, het openbaar vervoer, de PTT of de KPN: we hebben allemaal dezelfde problemen. Die zijn veroorzaakt door de regering. Ik zeg het zonder pardon. Ik stem PVV," aldus Peter. "Wilders gaat nooit niks waarmaken, dat weet ik ook wel. Maar het is om een tegengeluid te laten horen."

Het vergt moed dat Peter in dit gezelschap voor zijn stemkeuze uitkomt. Die ene politicus in het gezelschap, dat ben ik. Iedereen is hier vanavond op uitnodiging van mijn medewerkers. De hele avond is er gesproken over empathie en een land waarin winst maken niet centraal staat – over idealen eigenlijk.

Maar nog meer dan de ontboezeming van Peter is de reactie erop van de andere aanwezigen mij bijgebleven. Niemand begint een discussie over de islam of over vluchtelingen. Niemand schudt met afkeuring zijn hoofd en zegt dat Peter het niet begrepen heeft. Niemand probeert Peter te overtuigen de volgende keer anders te stemmen.

In plaats daarvan krijgt hij applaus.

Ergens op de avond is deze diverse groep mensen een team geworden. Ergens, tussen het bord pasta dat mensen voor aanvang van de avond gezamenlijk verorberen en het verhaal van verpleegkundige Caroline die uitlegt dat zij en haar collega's steeds meer taken krijgen met steeds minder mensen. Tijdens het weeïge pianodeuntje dat deze avond luister bijzet vanuit de aangrenzende ruimte waar kinderen balletles krijgen. Tussen de constatering van buschauffeur Kjellt dat iedereen in deze kantine zich inzet voor anderen, en dat ze allemaal het gevoel lijken te hebben dat ze niet meer de mogelijkheid krijgen om te doen waar hun hart ligt en waar ze goed in zijn. Ergens daartussen is er verbroedering ontstaan. Heeft het idee postgevat dat we meer met elkaar gemeen hebben dan we aan het begin dachten.

PVV'er of GroenLinkser, het doet er niet zoveel toe. In een land waarin buschauffeurs geen tijd krijgen om te plassen, fysiotherapeuten veel te veel tijd kwijt zijn aan administratie waardoor ze te weinig tijd hebben voor hun patiënt, waarin de hoeveelheid burn-outs onder docenten en politieagenten recordhoogtes bereikt. In dat land zijn we allemaal bondgenoten.

"Jouw verhaal is mijn verhaal", wordt er op zo'n avond gezegd. "Wat jij zegt, speelt bij mij ook. Zouden we niet samen in actie moeten komen?"

Het afgelopen jaar ben ik op kantinetour geweest. Heb ik het gesprek opgezocht met de mensen die ons land draaiende houden. De stille motor van Nederland.

Ik heb vooral heel veel geluisterd. Ik ben ongelofelijk veel gedrevenheid en idealisme tegengekomen. Maar ook enorme frustratie. En zorgwekkend veel overeenkomsten in de verhalen van de treinconducteurs, meesters en juffen, politieagenten, buschauffeurs, postbezorgers, brandweerlieden, verplegend personeel, vuilnisophaaldienst, verzorgenden, jeugdzorgmedewerkers, fysiotherapeuten, opbouwwerkers, medewerkers van de kinderopvang, verslavingswerkers, thuiszorgmedewerkers en psychologen.

Mijn conclusie na deze kantinetour: er is een crisis in de publieke sector. Een crisis die niet onderkend wordt door de gevestigde partijen die dit land al jaren regeren. Maar onder de oppervlakte borrelt het en stijgt de druk. De vulkaan staat op barsten.

Dat dit land blijft functioneren komt door het harde werk van al die idealisten die niet klagen. Niet roepen. Maar die iedere dag komen opdagen. Iedere dag, tegen de klippen op, hun beste beentje voorzetten. Voor onze samenleving.

Iedereen die bereid is om naar hun verhalen te luisteren hoort: zo gaat het niet langer.

In dit pamflet vertel ik de verhalen die ik hoorde over de publieke sector. En wat ze me zeggen over onze samenleving. Maar dit pamflet is vooral een oproep. Een oproep aan alle Nederlanders om ons te verenigen en onze strijd te verbreden. Ieder van ons afzonderlijk is niet in staat de noodzakelijke veranderingen te bereiken. Maar als we onze krachten bundelen en voor elkaar gaan strijden in plaats van alleen voor onszelf, dan kunnen wij de crisis in de publieke sector doorbreken. Dan kunnen wij Nederland veranderen. Dan zijn wij het keerpunt waar miljoenen naar verlangen.

Verder lezen?

Dit is het eerste hoofdstuk uit het boekje 'Lessen uit de Kantinetour' van Jesse Klaver. Bestel het boekje nu voor €7, dan komt hij zo snel mogelijk jouw kant op.