Reactie GroenLinks op gepresenteerd pensioenakkoord

Vakbonden en werkgevers hebben samen met het kabinet een akkoord gesloten voor een nieuw pensioenstelsel. De afgelopen tijd hebben we nauw samengewerkt met de PvdA en de vakbonden om te zorgen dat het pensioenakkoord sociaal en eerlijk zou zijn. Dat is gelukt. Belangrijke eisen van GroenLinks en de PvdA zijn ingewilligd. Mensen met zware beroepen kunnen eerder stoppen met werken, de pensioenleeftijd gaat minder snel omhoog, meer mensen gaan pensioen opbouwen en voor alle werkenden komt bescherming bij pech. Daarom kunnen wij het pensioenakkoord steunen.

Linkse samenwerking heeft resultaat

Al negen jaar wordt er gepraat over een nieuw pensioenstelsel. Afgelopen november lukte het nog niet om tot een akkoord te komen. Het kabinet koos steeds de kant van de werkgevers. Vakbonden en linkse partijen weigerden akkoord te gaan met een plan dat onvoldoende is.

Maar de afgelopen tijd hebben we gezien dat linkse samenwerking loont. Doordat GroenLinks, de PvdA en de vakbonden nauw samen op zijn getrokken, is er sindsdien veel veranderd. Het kabinet is een stuk opgeschoven en werkgevers moesten veel toegeven. Er ligt nu een principeakkoord dat wel sociaal en eerlijk is, voor zowel jong als oud. Dit akkoord wordt nu aan de leden van de vakbonden voorgelegd. Als die akkoord gaan, wordt er begonnen met de uitwerking van een nieuw pensioenstelsel.

Meer mensen gaan pensioen opbouwen

Door de toenemende flexibilisering op de arbeidsmarkt bouwen steeds minder mensen pensioen op. Met name onder jongeren is dit een groeiend probleem. Mensen die werken met een uitzendcontract, voor een payrollbedrijf of als zzp’er: op dit moment zijn er bijna 1,6 miljoen mensen in Nederland die wel werken, maar geen pensioen opbouwen bij een pensioenfonds. En dat worden er steeds meer.

In het pensioenakkoord is afgesproken dat deze trend wordt gekeerd. Werkgevers en werknemers gaan een aanvalsplan maken om ervoor te zorgen dat meer mensen pensioen opbouwen. Daarnaast wordt het voor zzp’ers makkelijker gemaakt om pensioen op te bouwen.

(Collectieve) Arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp'ers

Een ander gevolg van de toenemende flexibilisering van de arbeidsmarkt is dat een groeiende groep mensen niet verzekerd is tegen arbeidsongeschiktheid. Veel zzp’ers kunnen dat nu simpelweg niet betalen.

Iedereen kan pech hebben in het leven en arbeidsongeschikt raken. Wij vinden dat we dan voor elkaar moeten zorgen, risico’s solidair moeten delen. Daarom moet er een vangnet komen voor alle werkenden, zodat je automatisch verzekerd bent tegen arbeidsongeschiktheid.

In het pensioenakkoord is afgesproken dat er een arbeidsongeschiktheidsverzekering komt voor zzp'ers. Voor ons is het belangrijk dat het voor zzp’ers betaalbaar blijft en dat dit de groep kwetsbare zzp’ers niet onnodig verder in de problemen brengt.

Daarom komt er wat ons betreft een collectieve arbeidsongeschiktheidsverzekering en worden zo snel mogelijk minimumtarieven voor zzp'ers ingevoerd. Op die manier is de verzekering voor iedereen betaalbaar, worden risico's gedeeld en voorkomen we armoede onder zzp'ers. Hoe deze verzekering er precies uit gaat zien wordt nu uitgewerkt. Daarover gaan we graag met betrokkenen in gesprek.

Vroegpensioen

Toen er in 2013 werd besloten tot verhoging van de AOW-leeftijd is afgesproken dat er een regeling zou komen voor mensen in zware beroepen. Bijvoorbeeld politieagenten, verpleegkundigen, havenwerkers, stratenmakers, verzorgenden of bouwvakkers. Doordat zij zwaar werk doen, halen ze de pensioenleeftijd niet vanzelfsprekend op een gezonde manier.

Die belofte om voor hen een oplossing te vinden is tot op heden door de politiek nooit ingelost. Dat gaat met dit akkoord veranderen. Mensen met zwaar werk kunnen drie jaar eerder met pensioen, doordat er een ontheffing komt op de ‘boete’ die werkgevers krijgen als ze afspraken maken over vervroegd pensioen (de RVU-heffing). Om te zorgen dat deze afspraken er ook komen, wordt er in het pensioenakkoord 800 miljoen euro vrijgemaakt zodat mensen eerder kunnen stoppen met werken.

Langzamer stijging AOW-leeftijd

Te veel mensen redden het niet om door te werken tot de AOW-leeftijd. De verhoging van de AOW-leeftijd gaat simpelweg te hard. Daarom is afgesproken de AOW-leeftijd minder snel te laten stijgen. Nu betekent een jaar langer leven nog een jaar langer werken. Die één op één koppeling wordt losgelaten. Straks geldt dat voor ieder jaar dat we in Nederland langer leven, de pensioenleeftijd acht maanden, in plaats van twaalf maanden omhooggaat. Voor veel jongeren is dit een enorme overwinning, omdat het betekent dat ze jaren eerder met pensioen kunnen.

Daarnaast is afgesproken dat de AOW-leeftijd in ieder geval deze kabinetsperiode, tot eind 2021, helemaal niet stijgt. Daarna komt de pensioenleeftijd in 2024 uit op 67 jaar. Dat kost de overheid veel geld, maar het is gelukt de coalitie te overtuigen om de benodigde 3 miljard euro hiervoor vrij te maken.

Een sociaal en eerlijk pensioen

De basis van het pensioenakkoord is het nieuwe pensioencontract. Dit pensioencontract moet goed in elkaar zitten. Veel hangt af van de uitwerking. Daarom hebben we een expliciet voorbehoud gemaakt bij onze steun voor een nieuw pensioenstelsel. We zien streng toe op de volgende randvoorwaarden: collectiviteit en solidariteit. Zoals: zekerheid voor deelnemers, adequate compensatie voor alle generaties en een evenwichtige risicodeling tussen werkgevers en werknemers. En tot slot willen we absoluut zekerheid dat de verplichtstelling in ons pensioenstelsel niet in gevaar komt.

Op dit moment dreigen voor veel pensioenfondsen kortingen. Door de pensioenhervorming zouden onnodige kortingen voorkomen kunnen worden. Als GroenLinks vinden we dit heel belangrijk. We dienden eerder samen met 50PLUS een initiatiefwet in om de kortingen te voorkomen.